به گزارش اطلاعات آنلاین، بیدها در واقع پروانه هایی هستند که در شب پرواز می کنند هر چند که گونه هایی از بیدها نیز وجود دارند که روز پرواز هستند.بیدها (moth) حشرات خویشاوند پروانه ها هستند که به راسته بال پولک داران تعلق دارند. بیشتر بال پولک داران را بیدها تشکیل می دهند و تصور دانشمندان این است که حدود ۱۶۰۰۰۰ گونه بید وجود دارد که بسیاری از آن ها هنوز توصیف نشده اند.

پروانه ها بال پولک دارانی هستند که یک ریشه و منشأ دارند، در حالی که بیدها منشأ یکسانی ندارند. اگرچه تشخیص بیدها از پروانه ها خیلی سخت و البته خیلی سریع نیست، ولی یک اصل راهنمایی دهنده برای تشخیص آن ها از یکدیگر این است که پروانه ها شاخک های باریک دارند و به جز یک مورد استثنا، در انتهای شاخک هایشان گوی های بسیار کوچکی وجود دارد. شاخک های بیدها از لحاظ ظاهری متنوع هستند، ولی همه آن ها بدون گوی های کوچک در بخش انتهایی هستند. بیدها اغلب شاخک های نخی شکل یا پَر مانند دارند.

تعداد بیدها بیش از پروانه ها است و نسبت آن ها ۱۰ به یک عنوان می شود. تقریباً ۱۶۰ هزار گونه بید در دنیا وجود دارند که بیشتر از تمامی گونه های پرندگان و پستانداران هستند؛ اندازه برخی از این حشرات کوچک تر از نوک یک مداد است و طول بال بزرگ ترین گونه نیز ۳۰ سانتی متر اعلام شده است.

با وجود این که تفاوت های جالب توجهی بین پروانه ها و بید ها وجود دارد، در میان مردم افرادی هستند که به بیدها، پروانه می گویند اما به طور معمول به بیدها «شاپرک» می گویند. با این حال حشره شناس ها ویژگی های متمایز کننده ای برای بیدها در نظر می گیرند.

بیدها برای جلوگیری از خورده شدن توسط حیوانات دیگر از ترفندهای جالبی استفاده می کنند؛ این حشرات از قدرت انطباق بسیار زیادی برخوردار هستند و گونه هایی از آن ها وجود دارند که می توانند خود را به شکل زنبور یا آخوندک در بیاورند. جدا از این که گونه هایی از آن ها آفت محسب می شوند، برخی دیگر از بیدها دشمن آفات کشاورزی هستند و جزو مهم ترین آفت کش ها محسوب می شوند، گروه دیگر با داشتن بدن پرزدار نقش مهمی در گرده افشانی در طبیعت ایفا می کنند.

بیدها از شهد گیاهان به عنوان غذا استفاده می کنند، اما برخی گونه ها دهانی برای مکیدن شهد ندارند. این حشرات بدون بینی هستند، اما از قدرت بویایی بالایی برخوردار هستند. نوع نر این حشره دارای شاخک های پرزداری است که امکان شناسایی نوع ماده از فاصله ۱۱ کیلومتری را فراهم می کند.

بیدها در برخی مناطق دنیا منبع غذایی مهمی محسوب می شوند و ۹۰ درصد مردم کشورهای آفریقایی از بید و حشرات برگ خوار به عنوان غذا استفاده می کنند. حدود ۱۰۰ گرم از این حشرات می تواند نیاز روزانه به مواد معدنی مانند پتاسیم، کلسیم، روی و آهن بدن را تأمین کند.

تقلید از چشم بیدها در فناوری های نوین

چشم های مرکب بید بازتاب نور ندارد و به حشره برای فرار از دست شکارچیان کمک می ‌کند؛ به همین دلیل دانشمندان با الهام از چشم بید موفق به تولید نانوساختار نازکی شدند که سطح جذب نور در آن بالا و بازتاب نور بسیار پایین است. چشم این حشره حداکثر نور ممکن را برای مشاهده در تاریکی جذب کرده و در عین حال کم ترین میزان ممکن نور را منعکس می‌ کند تا از شناسایی شدن توسط شکارچیان پیشگیری کند. چشم بید فقط ۲۳/. درصد از نور ورودی را انعکاس می ‌دهد. دلیل این امر وجود نانوساختارهایی در سطح چشم این حشره است که موجب تشکیل یک گرادیان در ضریب شکست می ‌شود. برخی دیگر از محققان از این خاصیت ضد انعکاسی چشم بیدها به منظور ساخت پوشش ضد انعکاسی برای نمایشگرهای تلویزیون و تلفن همراه الهام گرفته اند.

بیدها در برابر خفاش ها

با توجه به فراوانی این حشرات، بیدها یک منبع غذایی مهم برای خفاش ها محسوب می شوند. برخی گونه های بید برای دفاع از خود نوعی صدای کلیک مانند اولتراسونیک تولید می کنند که توانایی مسیریابی خفاش را مختل می کند. شواهدی وجود دارد مبنی بر این که اصوات فراصوت که خفاش ها از خود منتشر می کنند سبب می شود بیدهای در حال پرواز مانورهایی برای فرار از خود نشان دهند؛ چون خفاش ها آن ها را شکار می کنند. فرکانس های فراصوتی نوعی واکنش رفتاری در بید شب فعال ایجاد می کند که باعث می شود چند سانتی متر ارتفاع خود را کاهش دهد تا از حمله دشمن فرار کند. شاپرک های ببری هم از خود صدایی شبیه تیک تیک در می آورند که می توانند نقطه یابی خفاش ها را خنثی کنند.

تکامل بیدها

بیدها خیلی قبل تر از پروانه ها تکامل پیدا کردند. فسیل هایی از بیدها کشف شده اند که ۱۹۰ میلیون سال قدمت دارند. هم پروانه ها و هم بیدها هم زمان با گیاهان گل دار تکامل پیدا کرده اند؛ علت اصلی آن هم این است که هم لارو و هم بالغ گونه های امروزی از گیاهان گل دار تغذیه می کنند.

یکی از نخستین گونه هایی که احتمال می رود جد بیدها باشد، گونه Archaeolepis mane  است که در تکه های فسیل آن، بال های پولک داری مشابه بال های راسته بال موداران دیده می شود.

برخی از بیدها آفت هستند

بیدها از لحاظ اقتصادی هم مورد توجه هستند. بیدها و به ویژه لاروهای آن ها در بسیاری از نقاط دنیا آفت کشاورزی محسوب می شوند. از جمله آن ها می توان به سوراخ کننده های ذرت و کرم های قوزک پنبه اشاره کرد. لاروهای «شاپرک کولی» (Lymantria dispar) تهدیدی جدی برای جنگل ها هستند که در برخی مناطق دنا گونه ای مهاجم به شمار می آیند. در آب و هوای معتدل، «شاپرک سیب کاذب» خسارت های گسترده ای به محصولات، به ویژه به باغ های میوه وارد می کند.

در اقلیم های گرمسیری و  نیمه گرمسیری هم، «شاپرک پشت الماسی» (Plutella xylostella)  شاید بدترین آفت محصولات راسته کلم سانان باشد.

چندین گونه بید از خانواده Tineidae به طور معمول آفت در نظر گرفته می  شوند، چون لارو های آن ها الیاف لباس ها و پتوهایی که از جنس پشم یا ابریشم باشند را می خورند. احتمال کم تری وجود دارد که از پارچه های ساخته شده از الیاف مرکب که دارای فیبرهای مصنوعی هستند تغذیه کنند.

گزارش هایی مبنی بر این که بوی درختان سرو و سدر و نیز گیاه اسطوخودوس آن ها را دفع می کند وجود دارد. ولی به عقیده بسیاری، وجود این درختان و گیاهان به ندرت مانع از آفت زدگی زمین های کشاورزی می شود. استفاده از نفتالین در دفع بیدها مؤثرتر است، ولی این نگرانی وجود دارد که ممکن است در سلامتی ما انسان ها تأثیر منفی بگذارد. لارو بیدها را به روش انجماد موادی که از آن ها تغذیه می کنند در دمای منهای ۸ درجه سانتی گراد از بین می برند.

بعضی از بیدها را پرورش می دهند. بارزترین مثال آن ها کرم ابریشم است که لارو نوعی بید خانگی به نام Bombyx mori  است. این بید را به خاطر اهمیتش در تولید ابریشم پرورش داده می شوند که کرم از این ابریشم برای تنیدن پیله استفاده می کنند.

علاقه بیدها به نور

بیدها را می توان اغلب در اطراف یه منبع نوری مصنوعی مشاهده کرد. دلیل این رفتار آن ها هنوز مشخص نیست. این احتمال وجود دارد که بیدها از نوعی تکنیک هوانوردی نوری برای پیمودن مسیر استفاده می کنند. بیدها با حفظ یک زاویه ثابت نسبت به نوری که از آسمان دریافت می کنند مانند نور ماه، می توانند در خطی مستقیم پرواز کنند.

دشمنان بیدها

جانوران حشره خوار شب فعال در بیشتر مواقع از بیدها تغذیه می کنند. این جانوران شامل خفاش ها، برخی گونه های جغدها و بعضی گونه های پرندگان هستند. به علاوه، مارمولک ها، گربه ها، سگ ها، جوندگان و حتی بعضی از خرس ها بیدها را می خورند.